ĐAU VÙNG THẮT LƯNG VÀ ĐAU THẦN KINH TỌA

thoái hóa cột sống

I.ĐẠI CƯƠNG 

       Định nghĩa: Đau vùng thắt lưng (Low back pain – Lombalgie), là thuật ngữ để chỉ các triệu chứng đau khu trú tại giữa khoảng xương sườn 12 và nếp lăn liền mông, một hoặc hai bên

      Đau vùng thắt lưng rất thường gặp. Tỷ lệ thay đổi tùy theo từng nước, song nói chung, có tới 70 – 85% dân số bị ít nhất một lần đau  vùng thắt lưng trong đời. Theo Andersson – 1997, tỷ lệ đau  vùng thắt lưng  hàng năm trung bình là 30% (dao động trong khoảng 15 – 45%). Tại Mỹ, đây là nguyên nhân hàng đầu gây hạn chế vận động của phụ nữ dưới 45%, là lý do đứng thứ 2 khiến bệnh nhân đi khám bệnh, là nguyên nhân nằm viện đứng thứ 5 và đau  vùng thắt lưng đứng thứ 3 trong số các bệnh phải phẩu thuật (Andersson – 1999). Có thể nói đây là một triệu chứng hơn là một bệnh. Đau cột sống thắt lưng thường kèm theo thoát vị đĩa đệm, gây đau thần kinh tọa. Do vậy, chúng tôi trình bày thành một chuyên đề.

II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ BỆNH SINH

   – Đặc điểm giải phẩu cột sống thắt lưng

           Về đặc điểm giải phẫu cột sống thắt lưng và các thành phần liên quan, cho thấy cột sống thắt lưng tương tự như các đoạn cột sống khác , có nhiệm vụ bao bọc tủy sống. Qua trung gian là xương chậu, cột sống thắt lưng làm thành một đoạn xương liên tục với các chi dưới và tham gia vào vận động của đoạn này. Với các dây chằng và cơ bao quanh, cột sống có một chức năng xác định. Cấu tạo nói chung gồm: Thân đốt sống cứng, còn đĩa đệm, dây chằng và bao khớp thì đàn hồi cho phép cột sống đảm bảo được chức năng của mình.

          Vùng cột sống thắt lưng phải gánh chịu sức nặng của cơ thể nên các thành phần cấu tạo ( cơ, dây chằng) chắc , khỏe, thân đốt sống và đĩa đệm có kích thước lớn hơn các đoạn sống khác.

          Phạm vi hoạt động của cột sống thắt lưng đa dạng: cúi, ngửa, nghiêng, quay, với biên độ hoạt động rộng. Do đó, các vòng xơ, nhân nhầy cấu tạo nên đĩa đệm vùng này cũng chắc, khỏe, để có thể chịu lực, đàn hồi và di chuyển đảm bảo chức năng hoạt động của cơ thể.

         Các đốt sống ở vùng cột sống thắt lưng  có liên quan trực tiếp với tủy sống vùng đuôi ngựa và các rễ thần kinh. Vùng sâu của cột sống thắt lưng  là các chuỗi thần kinh giao cảm, động – tĩnh mạch chủ bụng. Các tạng trong ổ bụng và tiểu khung cũng có liên quan với các thần kinh ở vùng này. Với đặc điểm giải phẫu như vậy, các nguyên nhân gây đau cột sống thắt lưng rất đa dạng và phức tạp.

      – Các nguyên nhân gây đau vùng thắt lưng

          Các nguyên nhân gây đau vùng thắt lưng được chia thành 2 nhóm chính: do nguyên nhân cơ học ( mechanical low back pain ) hoặc là triệu chứng của một bệnh toàn thể.

          Đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học, còn gọi là đau vùng thắt lưng ” thông thường” (les lombalgies commues) bao gồm các nguyên nhân tương ứng với các bệnh lý cơ giới, có thể ảnh hưởng tới cơ, đĩa đệm, các khớp liên mấu. Các nguyên nhân này chiếm tới 90 – 95% số nguyên nhân gây đau vùng thắt lưng, diễn biến thường lành tính.

         Đau vùng thắt lưng triệu chứng gợi ý một bệnh trầm trọng hơn như các bệnh lý về xương, bệnh thấp khớp, chấn thương, nhiễm khuẩn , ung thư. Nhóm này rất cần được khám chuyên khoa, làm các xét nghiệm nhằm xác định chẩn đoán và có hướng điều trị theo nguyên nhân.

      Một số nguyên nhân gây đau vùng thắt lưng được trình bày dưới đây.

Một số nguyên nhân gây đau vùng thắt lưng 

Nhóm nguyên nhân                                      Bệnh lý

Do nguyên nhân cơ học                                       – Thoát vị , lỗi đĩa đệm

                                                                                  – Thoái hóa khớp liên mấu sau

                                                                                  – Trượt đốt sống

                                                                                  – Hẹp ống sống

                                                                                   – Các chứng gù vẹo cột sống

Các bệnh do thấp                                                   – Viêm cột sống dính khớp

                                                                                  – Viêm khớp phản ứng và các bệnh khác trong nhóm bệnh lý cột sống huyết thanh âm tính

                                                                                  – Xơ xương lan tỏa tự phát – Diffuse idiopatic sketetal hyperostosis (DISH)

Nhiễm khuẩn                                                         – Viêm đĩa đệm đốt sống do lao ( lao cột sống – bệnh pott)

                                                                                 – Viêm đĩa đệm đốt sống do vi khuẩn, nấm , ký sinh trùng…

                                                                                 – Áp xe cạnh cột sống

                                                                                 – Áp xe ngoài màng cứng

                                                                                 – Viêm khớp cùng chậu do vi khuẩn

U lành và ác tính                                                  – Bệnh đa u tủy xương

                                                                                 – Ung thư nguyên phát

                                                                                – Di căn ung thư vào cột sống thắt lương

                                                                               – U mạch

                                                                                – U dạng xương (osteoma osteoid)

                                                                               – U ngoài màng cứng, u màng não, u nguyên sống, u thần kinh nội tủy

Nội tiết                                                                – Loãng xương

                                                                              – Nhuyễn xương

                                                                             – Cường cận giáp trạng

Nguyên nhân nội tạng                            – Tiết niệu                   + Sỏi thận

                                                                                                                + Viêm quanh thận

                                                                                                                 + ứ nước , ứ mủ bể thận…

                                                                          – Sinh dục                     + Viêm phần phụ nữ

                                                                                                                 + Nội mạc tử cung lạc chỗ ( nữ)

                                                                                                                  + Viêm, u tiền liệt tuyến

                                                                         – Tiêu hóa                      + Viêm, loét dạ dày tá tràng

                                                                                                                  + Viêm tụy cấp, mạn

                                                                                                                  + Ung thư ruột

                                                                                                                   + Phình động mạch chủ

Nguyên nhân khác                                     – Xơ tủy xương

                                                                       – Tâm thần

III. TRIỆU CHỨNG HỌC ĐAU CỘT SỐNG THẮT LƯNG

            1.Đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học 

               Đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học chiếm 90 – 95% các trường hợp đau vùng thắt lưng. Đa số không tìm thấy nguyên nhân, hoặc do thoái hóa hoặc tổn thương đĩa đệm. Diễn biến mạn tính, đau kiểu cơ học, có kèm hoặc không kèm theo đau thần kinh tọa, lành tính. Loại này không cần thiết phải có các thăm dò hoặc điều trị đặc biệt.

              Về lâm sàng, đau vùng thắt lưng cơ học biểu hiện dưới hai dạng: đau vùng thắt lưng cấp (lumbago) hoặc đau cột sống thắt lưng mạn tính (lombalgie). Hai loại này chỉ có khác nhau về khởi phát và thời gian tiến triển. Đau lưng cấp là đau cứng cột sống. Đó là một trong những biểu hiện đặc trưng nhất của thoái hóa đĩa đệm. Diễn biến thường trong vòng một tuần. Có thể kèm theo đau thần kinh tọa hoặc không. Đau cột sống thắt lưng được coi là mạn tính khi diễn biến ít nhất 3 tháng, hầu như xuất hiện hàng ngày, không có xu hướng thuyên giảm. Trên thực tế, có thể xếp đau vùng thắt lưng do loãng xương nguyên phát ( loãng xương sau mãn kinh, loãng xương tuổi già) thuộc vào nhóm đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học do có diễn biến lành tính.

         1.1. Triệu chứng lâm sàng đau cột sống thắt lưng do nguyên nhân cơ học

             Đau cột sống thắt lưng : đau có thể  lan tỏa toàn bộ cột sống thắt lưng, ở vùng vành đai, hoặc một bên… Hoặc đau lan về mào chậu hoặc xuống phía dưới xương cùng, hoặc về phía mông. Mức độ đau tùy trường hợp. Có thể biểu hiện bởi cảm giác đau, cảm giác nặng hoặc bỏng rát….

            Đau thần kinh tọa: thần kinh tọa chi phối vận động các cơ mông, cơ ở phần sau của đùi, cơ cẳng chân và các cơ ở bàn chân. Vùng chi phối của thần kinh tọa do hai rễ L5 và S1 đảm nhiệm. Đau thần kinh tọa chủ yếu do thoát vị đĩa đệm vùng cột sống thắt lưng gây ra. Khi thoát vị bên sẽ gây đau thần kinh tọa cùng bên, khi thoát vị trung tâm sẽ đau thần kinh tọa hai bên.

        Các triệu chứng đau thần kinh tọa

           Vị trí đau tùy theo rễ tổn thương. Khi tổn thương rễ L5, thường dau lan xuống mông, về phía sau ngoài đùi, phần trước ngoài cẳng chân, vượt qua trước mắt cá ngoài rồi tới mu chân, tận hết ở ngón chân cái. Trường hợp tổn thương rễ S1, đau lan xuống mặt sau của đùi, mặt sau cẳng chân, lan về phía gân Achille, tới mắt cá ngoài, tận hết ở gan chân hoặc bờ ngoài gan chân, phía các ngón chân út.

           Cường độ đau tùy theo từng trường hợp. Tính chất đau cơ học. Một số trường hợp có kèm theo dị cảm (kiến bò, kim châm).

            Dấu hiệu Lasègue và hệ thống điểm đau Valleix (+) dương tính. Có thể có dấu hiệu giật dây chuông ( ấn vào khoảng liên gai L4 – L5 hoặc L5 – S1, bệnh nhân đau dọc theo đường đi của thần kinh tọa vùng rễ chi phối).

           Phản xạ gân xương và cơ lực: phản xạ gân gót bình thường, giảm hoặc mất cảm giác phía ngón cái ( có thể tăng ở giai đoạn kích thích), không đi được bằng gót, teo nhóm cơ cẳng chân trước ngoài, các cơ mu chân ( rẽ L5). Trường hợp tổn thương rễ S1: Phản xạ gót giảm hoặc mất, cảm giác giảm hoăc mất phía ngón út, không đi được bằng mũi chân,teo cơ bắp cẳng chân, cơ gan bàn chân.

           Triệu chứng gợi ý thoát vị đĩa đệm: Đau thần kinh tọa do thoát vị đĩa đệm thường biểu hiện dưới dạng đau vùng thắt lưng cấp (lumbago), kèm theo các triệu chứng sau:

          + Hoàn cảnh xuất hiện thường do gắng sức, như nhấc một vật nặng, tư thế xoắn vặn đột ngột, ngã đột ngột và mạnh trên nền cứng hay có thể do các động tác sinh hoạt hằng ngày. Nói chung, thường có động tác dựng đứng hoặc quay của thân mình, có hoặc không kèm theo gắng sức. Sau tư thế bất thường tại cột sống thắt lưng, bệnh nhân có thể cảm giác có tiếng “rắc” hoặc chuyển động ở cột sống, kèm theo đau dữ dội ở cột sống thắt lưng và thấy cứng cột sống thắt lưng khiến bệnh nhân dường như bị “đóng đinh tại chỗ”.

          + Hội chứng chèn ép: Đau tăng bởi một gắng sức dù rất nhỏ, khi định vận động, khi ho,rặn. Các động tác này làm gia tăng sự chèn ép của đĩa đệm bởi sự co cơ và tăng áp lực trong khoang màng cứng.

         + Tư thế giảm đau: bệnh nhân hoặc nằm nghiêng về một bên thân hoặc mất độ lõm sinh lý của cột sống thắt lưng, hoặc gù phần thấp của cột sống thắt lưng. Mọi các động tác thử nắn lại tư thế đều gây đau. Cột sống thắt lưng bị hạn chế mọi động tác, trừ động tác về phía tư thế giảm đau (giảm độ giản thắt lưng, tăng khoảng cách tay – đất do đau thần kinh tọa).

         – Các thể nặng của đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học – có chỉ định phẫu thuật cấp cứu

          Đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học sẽ có chỉ định mổ nếu có các triệu chứng sau:

           + Hội chứng đuôi ngựa (rối loạn tiểu, đại tiện do rối loạn cơ tròn).

           + Đau thần kinh tọa có liệt: giảm cơ lực của một hoặc nhiều cơ.

           +  Đau thần kinh tọa thể tăng đau: Không đáp ứng với thuốc giảm đau bậc 3 ( được coi là không đáp ứng khi dùng morphin như Moscontin hoặc Skenan LP liều 30 mg – hai lần mỗi ngày)

           – Triệu chứng gợi ý đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học: quan trọng nhất là phát hiện chính xác năm đặc biệt sau:

           + Cách thức bắt đầu: không có tiền sử ngã hoặc chấn thương rõ rệt, mà hình thành dần dần ở người có tiền sử  đau cột sống thắt lưng cấp hoặc đau thần kinh tọa, hoặc đã từng đau cột sống thắt lưng thoáng qua.

            + Các yếu tố ảnh hưởng: đau tăng khi gắng sức, đứng lâu, khi gấp thân, khi ngồi, khi ngủ trên gường mền; và ngược lại: giảm đau khi bỏ gắng sức, nằm tư thế hợp lý, nằm gường cứng…; đáp ứng tốt với thuốc chống viêm không steroid.

           + Thời điểm đau: hầu như liên quan đến thay đổi thời tiết. Nếu ở phụ nữ, có thể lên quan đến thời kỳ trước khi hành kinh. Bệnh nhân đau ban ngày nhiều hơn ban đêm, nhất là nữa sau của đêm, hầu như không đau nếu như gường ngủ thích hợp. Một số trường hợp sau ngủ dậy hết hẳn đau, tuy nhiên có một số bệnh nhân chỉ đau ít và nhanh chóng hết đau sau một vài động tác vận động đơn giản.

           + Tiến triển của đau cột sống thắt lưng: khá đặc trưng kể từ khi xuất hiện: cường độ thay đổi từ tuần này sang tuần khác với các đợt thuyên giảm rồi tăng dần sau gắng sức.

           + Các triệu chứng âm tính: cần xem xét tiền sử về các rối loạn chức năng và toàn thân khác, lưu ý không có các triệu chứng gợi ý đau vùng thắt lưng do bệnh toàn thể, đó là:

           . Gần đây tình trạng toàn thân không bị thay đổi, không sốt.

           . Không có các rối loạn chức năng mới xuất hiện: chức năng dạ dày, ruột, sản phụ, phế quản – phổi…

           . Không có các biểu hiện đau các vùng cột sống khác: lưng, cổ , sườn, khớp khác…

          . Cũng cần khai thác về cách thức sống, đặc điểm cá nhân và trạng thái tinh thần của bệnh nhân vì đau vùng thắt lưng do nguyên nhân tâm lý cũng rất thường gặp. Với loại đau vùng thắt lưng này, các xét nghiệm và Xquang hoàn toàn bình thường.

         Tuy nhiên, cũng không được quên rằng đau cột sống thắt lưng cũng có thể kèm theo một bệnh khác.

 1.2. Triệu chứng cận lâm sàng của đau cột sống thắt lưng do

nguyên nhân cơ học

– Hội chứng viêm sinh học và bilan phospho – calci

Hội chứng viêm sinh học  và bilan phospho – calci âm tính: đây là triệu chứng âm tính hết sức quan trọng và là điều kiện để chẩn đoán đau vùng thắt do cơ học. Trường hợp có hội chứng viêm sinh học hoặc có rối loạn bilan phospho – calci, cần phải tìm nguyên nhân.

-Xquang quy ước

Nói chung, không cần thiết phải chụp Xquang với tất cả các người bệnh. Nên nhớ rằng mỗi đợt chụp Xquang cột sống có thể ảnh hưởng tới bộ phận sinh dục bằng cả lượng tia để chụp tim phổi hàng ngày trong 6 năm. Chỉ định chụp Xquang

+ Các biểu hiện bệnh lần đầu tiên và kéo dài trên 4 tuần;

  + Có các triệu chứng liệt thần kinh;

 + Có triệu chứng của bệnh hệ thống (ví dụ như tốc độ máu lắng tăng)

 + Nghi ngờ có u, hoặc tiền sử bệnh lý u;

     + Người lạm dụng rượu;

+ Tuổi trên 50.

Xquang quy ước ít mang lại thông tin trong đa số các trường hợp đau cột sống thắt lưng có nguyên nhân cơ học. Có thể gặp một trong các hình ảnh dưới đây.

+ Xquang cột sống thắt lưng bình thường.

+ Hình ảnh thoái hóa cột sống: hẹp khe khớp đĩa đệm ; đặc xương dưới sụn; và xẹp các diện dưới sụn; chồi xương (gai xương tại thân đốt sống).

+ Hình ảnh trượt đốt sống ra trước thường do gãy phần lá (lame) tại cung đốt sống, còn gọi là “gãy cổ chó”.

  + Hình ảnh loãng xương: hình ảnh các đốt sống tăng thấu quang; khe đĩa đệm không hẹp, không nham nhở; các mâm đốt sống rõ nét, đặc, tạo thành đường viền giới hạn thân đốt sống ( đốt sống có hình “viền tang”). Trường hợp nặng, đốt sống có thể trong như thủy tinh; lún xẹp đốt sống, có thể tổn thương nhiều đốt sống (loãng xương sau mãn kinh thường tổn thương sớm nhất từ đốt D7 – 8 trở xuống.

2. Đau vùng thắt lưng triệu chứng

Đau vùng thắt lưng “triệu chứng” là đau cột sống thắt lưng do một bệnh lý nào khác, hoặc của  cột sống thắt lưng, hoặc của cơ quan lận cận. Thường đau kiểu viêm, có biểu hiện một số triệu chứng của bệnh là nguyên nhân gây đau (viêm, ưng thư… ). Đó có thể là bệnh viêm đĩa đệm đốt sống (do lao hoặc vi khuẩn thường), viêm cột sống dính khớp; có thể có nguyên nhân trong ống sống (u thần kinh….); nguyên nhân ngoài cột sống (giãn động mạch chủ, loét dạ dày tá tràng)… Loại đau cột sống thắt lưng này hoăc phải xử lý kịp thời, hoặc đòi hỏi một trị liệu đăc biệt. trường hợp thấy có vẻ là đau vùng thắt lưng “triệu chứng” cần phải gửi bệnh nhân đến các cơ sở chuyên khoa để tiến hành các phương pháp để thăm dò, phát hiện nguyên nhân.

       Đau vùng thắt lưng “triệu chứng” thường có một số triệu chứng gợi ý như sau: Khởi phát đột ngột ở người không có đau cột sống thắt lưng cấp hay mạn trước đó, đau không ở vùng thấp của cốt sống thắt lưng mà ở vùng cao, hoặc kèm theo đau vùng mông, cột sống phía trên, lan ra xương sườn…

– Các triệu chứng “báo động đỏ” ở một bệnh nhân đau vùng thắt lưng cấp tính

       Các triệu chứng gợi ý đau vùng thắt lưng là triệu chứng của một bệnh toàn thể.

 + Tuổi khởi phát triệu chứng: dưới 20 hoặc trên 50 tuổi.

 + Chấn thương nặng ( ngã trực tiếp hoặc rơi từ độ cao đáng kể xuống).

+ Đau không giảm mà tăng dần.

  + Đau kiểu viêm: đau nhiều lúc nửa đêm về sáng hơn là đầu buổi tối: cứng khớp buổi sáng trên 15 – 30% phút, thức giấc ban đêm.

  + Trong trường hợp đau thần kinh tọa, có nhiều bất thường thần kinh kèm theo: tổn thương hai bên, rối loạn cơ tròn, tổn thương bó tháp…

 + Đau ngực kết hợp ( cần tìm kiếm bệnh lý mạch máu).

   + Cơ địa đa mạch, phình động mạch chủ.

 + Sút cân không cần giải thích được nguyên nhân, có thể kèm ra mồ hôi ban đêm.

 + Sốt.

 + Tiền sử ung thư ( thậm chí đã được coi là điều trị khỏi).

+ Cơ địa nghiện hút, nhiễm HIV, dùng corticoid đường toàn thân.

 + Cứng cột sống thắt lưng kéo dài.

   + Biến dạng cột sống thắt lưng trầm trọng.

Tóm lại, một trường hợp đau vùng thắt lưng không phải đau kiểu cơ học đều phải nghỉ ngờ đó là vùng thắt lưng “triệu chứng”. Đó là các loại đau vùng thắt lưng có đặc điểm đau thường xuyên, không tìm được tư thế giảm đau. Đau tồn tại ban đêm, thậm chí tăng ban đêm, đôi khi chỉ đau nữa đêm về sáng, buộc bệnh nhân phải thức dậy vì đau. Đau tăng dần, không đỡ hoặc có các cơn đau khó chịu trên nền đau thường xuyên. Không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường. Nếu có các triệu chứng rối loạn chức năng hoặc và toàn thân mới xuất hiện thì rất gợi ý: gầy sút, rối loạn chức năng dạ dày, ruột, sản phụ, phế quản – phổi… hoặc có các biểu hiện đau ở vùng cột sống khác: lưng, cổ, sườn hoặc ở các khớp khác. Trong các trường hợp đó, cần phải gửi bệnh nhân đến các cơ sở chuyên khoa để tiến hành các thăm dò nhằm phát hiện nguyên nhân.

       Phân biệt đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học và đau vùng thắt lưng là triệu chứng của một bệnh toàn thể

Các đặc điểm                                                   Đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học                  Đau vùng thắt lưng do triệu chứng

Lâm sàng

– Đau                                                                      Đau kiểu thoái hóa                                                              Đau kiểu viêm

– Vị trí                                                                     Thấp                                                                                        Cao

– Gầy sút                                                                 Không                                                                                      Có

– Đáp ứng với thuốc giảm đau thông                Không

thường

-Các triệu chứng ngoài CSTL                            Không                                                                                      Có

– Các thay đổi toàn trạng                                   Không                                                                                      Có

HC viêm sinh học                                                Không                                                                                      Có

Bilan phospho – calci                                         Âm tính                                                                                  Dương tính hoặc âm tính

Xquang quy ước                                                 Bình thường; hoặc có thể                                                     Có hình ảnh bất thường

Có hình ảnh thoái hóa.

Không có hủy xương

IV. ĐIỀU TRỊ ĐAU CỘT SỐNG THẮT LƯNG

     Đối với đau vùng thắt lưng “triệu chứng”. Điều trị tùy theo nguyên nhân. Dưới đây là điều trị đau vùng thắt lưng cơ học. Về thuốc thường kết hợp ba nhóm thuốc sau: thuốc chống viêm không steroid, thuốc giảm đau, và thuốc giãn cơ. Ngoài ra, tùy mức độ, tùy trường hợp cụ thể mà quyết định các động tác phục hồi chức năng để chấn chỉnh các tư thế xấu của cột sống nhằm tránh tái phát đau cột sống thắt lưng.

1. Điều trị ban đầu đau cột sống thắt lưng

 Tùy theo bệnh cảnh lâm sàng mà chỉ định các thuốc. Nói chung, cần chỉ định đồng thời các thuốc chống viêm không steroid, thuốc giảm đau và thuốc giãn cơ. Giáo dục bệnh nhân các biện pháp tránh tái phát đau cột sống thắt lưng là rất quan trọng.

1.1. Loại đau vừa phải

  – Thuốc chống viêm không steroid liều trung bình: Diclofenac ( Voltarene) 50 mg; ngày 2 viên, chia 2lần ( lúc no).

  – Thuốc giảm đau bậc một: Paracetamol (Dolodol) 0,5 mg; ngày 4 -6 viên, chia 2 -3 lần.

– Thuốc giãn cơ mức độ vừa: Tolperisone ( Mydocalm) 150 – 300 mg/ ngày, chia hai lần; hoặc Eperisone (Myona): 150 mg/ ngày chia 3 lần.

 – Các biện pháp tránh tái phát đau cột sống thắt lưng.

  Thường sau 5 – 10 ngày sẽ hết đau. Lúc này, có thể bắt đầu các động tác phục hồi chức năng để chấn chỉnh các tư thế sấu của cột sống. Không nhất thiết phải ngừng hoạt động song cần tránh gánh nặng cho vùng thắt lưng cùng. Tránh các thể thao như golf, bóng chuyền, bóng bầu dục, tennis, trượt tuyết mang ba lô nặng đi bộ. Ngược lại , cho phép bơi, đi bộ ,đạp xe. Không nên tập luyện quá sức và thực hiện đi bộ, đạp xe trên nền phẳng. Thực hiện  các động tác sinh hoạt hàng ngày tăng dần, thích nghi với tình trạng đau cột sống thắt lưng.

1.2. Loại đau dữ dội và mất vận động tức thời

  – Trường hợp có liệt hai chi dưới: chỉ định mổ.

 – Nếu không liệt, dùng các thuốc mạnh hơn.

  + Thuốc chống viêm không steroid mạnh, có thể dùng đường tiêm trong 2 – 3 ngày đầu, Sau đó chuyển sang đường uống: piroxycam ( Feldene, Ticotil ) 20 mg, tiêm bắp ngày 01 ống hoặc ngày uống 01 viên Brexin, Feldene hoặc Ticotil.

+ Thuốc giảm đau, thường dùng bậc hai : Paracetamol kết hợp codein ( Efferalgan codeine) ngày 4 – 6 viên, chia 2 – 3 lần.

+ Thuốc giãn cơ mạnh: Thiocolchicoside ( Coltramyl) 4 mg ( ống hoặc viên ) tiêm bắp ngày 02 ống, (hoặc ngày 2 viên) chia hai lần.

+ Các biện pháp tránh tái phát đau cột sống thắt lưng.

Nghỉ ngơi hoàn toàn ( nằm trên gường) trong 2 – 3 ngày và nghỉ tương đối sau đó. Massage và đắp nhiệt tại cột sống thắt lưng tại nhà ngay trong vòng 1 – 3 tuần.

  Phục hồi chức năng. Đôi khi phải đeo thắt lưng chỉnh hình nhằm cố định cột sống thắt lưng. Một số bệnh nhân có thể tiếp tục làm việc cơ giới. Một số khác, nếu đau nhiều, nên nghỉ lao động một thời gian.

Nếu các thuốc và các biện pháp trên không đỡ sau 5 – 10 ngày, kết hợp tiêm hydrocortison tại các khớp liên mấu sau hoặc tiêm ngoài màng cứng trong trường hợp đau thần kinh tọa có hoặc không kèm theo thoát vị đĩa đệm.

2. Điều trị đau cột sống thắt lưng kéo dài

– Thuốc và các biện pháp bảo tồnimagesimagesthoái hóa cột sống

 + Thuốc: Chỉ định ba nhóm thuốc như trên. Tuy nhiên, không nên cho thuốc chống viêm không steroid kéo dài quá vài tuần. Có thể cho các thuốc ít hại với dạ dày tá tràng – nhóm thuốc ức chế ưu thế COX2 như meloxicam – Mobic, hoặc nhóm thuốc ức chế chọn lọc COX2 như celecoxib – Celebrex. Việc chỉ định các thuốc ức chế chọn lọc COX2 còn đang được tranh cãi do tác dụng phụ trên tim mạch của chúng nếu dùng kéo dài. Với người đau cột sống thắt lưng, chỉ cần chỉ định dùng thuốc chống viêm không steroid ngắn ngày, nên về mặt nguyên tắc, có thể chỉ định đối với người có nguy cơ tổn thương dạ dày tá tràng cao mà không có tổn thương tim mạch. Sau đó nên duy trì bằng thuốc giảm đau, giãn cơ liều tối thiểu có hiệu quả.

  + kéo giãn cột sống hoặc đắp bùn nóng : thường có hiệu quả tốt.

+ Tìm hiểu các yếu tố gây đau cột sống thắt lưng: các tư thế làm việc, các vận động bất thường, đột ngột, các yếu tố làm mất cân bằng tư thế cột sống như quá ưỡn cột sống thắt lưng, quá vặn, quá nghiêng… đều cần được điều chỉnh nhằm tránh tái phát đau cột sống thắt lưng. Với người trẻ hoặc chưa có nghề nghiệp cần hướng nghiệp tùy theo mức độ tổn thương cột sống thắt lưng. Với người đã có nghề nghiệp, cần hướng dẫn các biện pháp thích nghi với nghề nghiệp. Người béo phì cần được tư vấn giảm cân. Nếu bệnh nhân có trượt đốt sống, cần có các bài tập làm tăng sức mạnh cơ lưng – bụng, đeo thắt lưng chỉnh hình cách quảng hoặc thường xuyên. Cần tránh tuyệt đối các động tác thể thao hoặc vận động quá mức và các nghề như lái mô tô, máy kéo…

+ Nếu các biện pháp trên không có hiệu quả, bất động cột sống thắt lưng bằng mánh bột trong 2 tháng hoặc đeo thắt  lưng cứng khi vận động (ngồi, đứng, đi lại… ) ban ngày trong một vài tháng đến một năm.

 – Chỉ định phẫu thuật

Trường hợp có ép rễ hoặc không có đáp ứng với điều trị như trên, sau 3 tháng cần gửi các cơ sở chuyên khoa làm thăm dò xác định tình trạng tổn thương và xét chỉ định phẫu thuật.

– Chăm sóc tại cộng đồng

Tư vấn cho bệnh nhân các tư thế tránh đau, tránh tái phát đau cột sống thắt lưng

 Cần quan tâm đến vấn đề tâm lý của bệnh nhân do đau cột sống thắt lưng thường dài, mạn tính nên nhiều bệnh nhân có thể bi quan, trầm cảm. Nhiều trường hợp cần điều trị trầm cảm kết hợp, đặc biệt các bệnh nhân đau do yếu tố tâm lý.

     Tóm tắt phác đồ điều trị đau vùng thắt lưng

1. Đau vùng thắt lưng  là triệu chứng của bệnh toàn thể: Điều trị theo nguyên nhân

2. Điều trị đau vùng thắt lưng do nguyên nhân cơ học.

  – Thuốc chống viêm không steroid.

+Diclofenac (Voltarène)

+ Hoặc Meloxicam (Mobic)

 + Hoặc Celecocib (Celebrex)

 – Thuốc giảm đau.

    + Paracetamol

+  Paracetamol + Codein (Efferalgan Codein ).

  – Thuốc giãn cơ

        + Thiocolchicoside (Coltramyl)

        + Hoặc Eperisone (Myonal)

        + Hoặc Tolperisone ( Mydocalm)

– Các biện pháp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, tránh tái phát đau cột sống thắt lưng.

p/s: Nếu bạn hay người thân của bạn đang hàng ngày đối diện với những khó khăn do căn bệnh khó chịu này gây ra thì đừng ngần ngại nhấc máy gọi cho chúng tôi theo hotline 0934.335.467 để được tư vấn nhé. Hoặc bạn gửi câu hỏi của bạn ở đây, chúng tôi sẽ gọi lại tư vấn cho bạn.

Các từ khóa tìm kiếm nhiều: thoát vị đĩa đệm, thoát vị đĩa đệm thắt lưng, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, triệu chứng thoát vị đĩa đệm, chữa thoát vị đĩa đệm, điều trị thoát vị đĩa đệm, bài thuốc chữa thoát vị đĩa đệm.

Điền thông tin để nhận tư vần miễn phí

Comments

comments

2 Comments

  1. Three women heard the accident strange, Feng Xue Wu said: “Colonel, you see? The Tianxiang calm authentic:” all right! Pity Xuan, mulberry outlet store online food should be enough of it! “Pity Xuan said:” very suddenly, village head without guilt. honest simplicity mayor, there is such a beautiful angel woman seen months pity Xuan, only submissive authentic: “Yes!” do not dare to even breath, afraid she gets vulgar odor desecration of her temperament. Tianxiang smiled and said: “head, so we all scattered, mulberry outlet online rest, it is necessary to set out.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

ĐIỀN THÔNG TIN ĐỂ NHẬN

20 BÀI TẬP CHỮA THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM

CHÚC MỪNG BẠN ĐĂNG KÝ THÀNH CÔNG

Gọi tư vấn